Innovatie in outsourcing bij gemeenten?

Innovatie in outsourcing en het terugdringen van overheadkosten heeft de voortdurende belangstelling van managers.

Innovatie in Outsourcing


Nederlandse gemeenten realiseren op dit moment een interessante nieuwe benadering van outsourcing. Hoe doen ze dat? Wat zijn de voordelen? En is dit breder toepasbaar?

Innovatie in de besturing van de zorg

Wat kunnen wij daarvan leren?

Achtergronden 

De rijksoverheid schaft een tweetal financiële regelingen voor chronisch zieken en gehandicapten af. Het betreft de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en de regeling Compensatie Eigen Risico (CER).

De rijksoverheid delegeert die taken nu naar gemeenten. De ratio hierachter is tweeledig. Gemeenten zitten dichter bij de afnemers van deze zorgtaken en kunnen daardoor naar verwachting beter maatwerk leveren.

Maar de overheid streeft er ook naar om efficiënter te werken en gaat de gemeenten daarom minder geld geven dan ze tot nu toe zelf voor die zorgtaken heeft uitgegeven.

Dit is niet alleen een botte bezuiniging. Enige ratio zit hier wel achter.

Het is een bekend gegeven dat bij de centrale en vooral administratieve uitvoering van de oude regelgeving er een groep mensen compensatie voor zorgkosten ontving, omdat ze daar volgens de letter van de wet recht op hadden. Maar met enige regelmaat betrof dat kosten die in de praktijk helemaal niet werden gemaakt.

Anderen maakten die kosten wel, maar hadden een compensatie niet nodig omdat ze zelf over ruim voldoende middelen beschikken.

Er blijkt echter ook een groep mensen aanwezig die wel extra zorg behoeven maar die niet krijgen, omdat ze die niet kunnen betalen en/of omdat ze de weg in het bureaucratische oerwoud niet weten te vinden.

Gemeenten staan nu voor een omvangrijk nieuw takenpakket

  1. In contact zien te komen met alle bestaande gebruikers van zorgregelingen en potentiële gebruikers van die regelingen.

  2. Een indicatiestelling inrichten om te kunnen beoordelen wie recht heeft op compensatiekosten en waarop die persoon dan precies recht heeft.Gemeentelijke zorgpolis

  3. Alle potentiële gebruikers keuren en zo objectief mogelijk vaststellen welke zorgbehoefte reëel is en voor een compensatie- kostenregeling in aanmerking komt.

  4. Declaraties beoordelen en controleren.

  5. Beoordelen en controleren op oneigenlijk gebruik of misbruik van regelingen.


Voor de gemeenten staan een aantal wegen open om die taak te realiseren:

  1. de individuele bijzondere bijstand

  2. een forfaitaire vergoeding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO, ook een nieuwe naar gemeenten gedelegeerde uitvoeringsregeling)

  3. een verlaging van de eigen bijdrage voor de Wmo

  4. een verstrekking van een voorziening vanuit de Wmo Allemaal arbeidsintensieve regelingen.

 

Innovatie in outsourcing van zorgfuncties

Bureau BS&F in Zwolle bedacht een constructie die voor gemeenten veel voordelen biedt. Vrijwel alle nieuwe taken voor de gemeente worden uitbesteed en gaan over naar een in dit werk gespecialiseerde dienstverlener. Voor de gemeente betekent dit:

  1. Gebruikers zoeken nu contact met gemeente i.p.v. dat de gemeente op zoek moet naar hen.

  2. Geen indicatiestelling meer nodig.

  3. Geen keuring meer nodig.

  4. Geen beoordelen en controleren van declaraties.

  5. Geen beoordelen en controleren van oneigenlijk gebruik of misbruik van regelingen.



Hoe gaat dit in zijn werk?

Innovatie in outsourcing met de uitgebreide gemeentelijke zorgpolis

De naam van dit nieuwe product is misleidend. Innovatie in outsourcing met de uitgebreide gemeentepolis

Nee, de gemeente gaat geen zorgpolis aanbieden. Dat doen particuliere zorgverzekeraars.

Maar de gemeente stelt samen met een aantal door haar te kiezen zorgverzekeraars de condities op waaronder deze verzekeraars aan cliënten een gemeentepolis mogen aanbieden.

Is hier wel sprake van innovatie in outsourcing?

De gemeentepolis is niet nieuw en bestaat al een jaar of twintig. Veel gemeenten bieden zo aan mensen die van een minimaal inkomen moeten rondkomen een zogenaamde gemeentepolis aan. Deze groep heeft vaak hogere ziektekosten dan het welvarende deel van de natie en heeft vaak moeite met het betalen van de maandelijkse ziektekostenverzekeringspremie.

De groep minima kan bij een ziektekostenverzekeraar een zogenaamde gemeentepolis afsluiten. Soms genieten zij hierdoor een lagere premie. Ook is het mogelijk dat ze aanvullende verzekeringspakketten genieten waarbij de gemeente de hiervoor benodigde extra premie voor haar rekening neemt.

De gemeentepolis is hiermee onderdeel van het sociale vangnet dat de meeste gemeenten bieden.

Nieuw in de gemeentepolis en een innovatie in outsourcing

Nieuw is dat verzekeraars voor inwoners van gemeenten die met hen samenwerken een uitgebreide gemeentepolis aanbieden.

Zo’n uitgebreide gemeentepolis is een stuk duurder dan een normale zorgpolis. Die meerkosten worden nu door de gemeente betaald uit de pot geld die de rijksoverheid aan gemeenten beschikbaar stelt voor chronisch zieken en gehandicapten.

Is hier sprake van outsourcing?

Het takenpakket voor chronisch zieken en langdurig gehandicapten gaat van de gemeente naar de zorgverzekeraar over, waarbij:

  • er sprake is van een meerjarendienstverlening;

  • die dienstverlening contractueel is vastgelegd;

  • de leverancier een (kwalitatieve) resultaatverplichting heeft;

  • er een overdracht van middelen is.


Volgens de definitie van het platform Outsourcing NL is hier sprake van outsourcing en niet van uitbesteding middels inkoop of projectaanbesteding.

Is hier sprake van een innovatieve toepassing van outsourcing?

De oplettende lezer merkt op dat de diensten die de gebruiker afneemt niet door de verzekeraar worden geleverd. In feite is de verzekeraar de instantie die een stuk uitvoering van regelgeving en het Demand Management (besturing van de vraag) voor de gemeente in handen heeft genomen.

Daarnaast heeft de gemeente het risico voor onverwachte uitgaven met deze outsourcing voor een belangrijk deel overgeheveld naar de verzekeraar.

De gemeente houdt in financiële zin de touwtjes (de financiële regie) in handen. Mocht de omvang van de vraag toenemen en boven de financiële kaders van de gemeente uitstijgen, dan kan ze corrigerend optreden door haar subsidies richting zorgverzekeraar te verlagen. De zorgverzekeraar zal daarop de vergoedingssfeer terugdringen en zo blijven de kosten onder controle.

Is dit innovatie in outsourcing? Er is zeker sprake van een innovatieve toepassing van outsourcing. De overheid plaatst de uitvoering van zorgtaken buiten de overheidsorganisatie.

Is deze innovatie in outsourcing ook op andere werkterreinen toepasbaar?

We zien dat de overheid, dronken geworden van succesjes zoals hierboven geschetst, op grote schaal bezig is Regie en Demand Management taken over te hevelen naar leveranciers/dienstverleners en SSC’s in een gemeenschappelijke regeling.

Adviesbureaus werpen zich op deze nieuwe kluif en helpen overheidsmanagers om op korte termijn snel bezuinigingen op overhead te realiseren.

De kernvraag is: wat is de impact als een uitbesteder van bedrijfsvoeringstaken zoals ICT, HR, financiën of facilitaire diensten zich terugtrekt en de besturing beperkt tot financiële controle?

Om antwoord op die vraag te vinden, is het goed om even naar de praktijk te kijken. We onderscheiden drie situaties.

1. Effect in de achterblijvende organisatie

Effect in de achterblijvende organisatieWat gebeurt er als kernonderdelen in de organisatie niet meer goed worden bediend door ICT, HR, de facilitaire dienst etc.?

In het bedrijfsleven zal de kwaliteit van de organisatie als geheel daaronder gaan lijden. Medewerkers raken gefrustreerd of worden gehinderd in hun werk en klanten en aandeelhouders zullen dit gaan merken.

Op een ministerie of bij een gemeente zal het wat langer duren voordat die frustratie naar buiten toe merkbaar wordt, omdat beleidsmatig werk zich moeilijker in output en productiviteit laat vangen.

Hoewel? Bij Defensie merken ze het wel degelijk als de dienstverlening in de havens, op vliegvelden etc. minder goed gaat aansluiten bij de operaties van de krijgsmachtonderdelen.

En bij de Dienst Justitiële Inrichtingen of bij operationele afdelingen van Rijkswaterstaat zal het net zoals in het bedrijfsleven snel merkbaar zijn als ze worden gehinderd en gefrustreerd door slecht gemanaged uitbesteed werk.

Deze innovatie in outsourcing kent daarom haar schaduwkanten. Interne gebruikers van een uitbesteding, mensen die binnen de organisatie van de uitbesteder werken, kunnen fors invloed uitoefenen op de prestaties van hun organisatie en op de schade die door falende uitbestedingen wordt aangericht.

En daarom heeft die organisatie er veel belang bij om het uitbestede werk zo te besturen, zo te laten uitvoeren, dat die medewerkers hun kerntaken optimaal kunnen uitvoeren.

2. Bij betalende klanten: mensen die uit alternatieven kunnen kiezen

Nog sterker gelden de schaduwkanten van deze innovatie in outsourcing indien daarmee betalende klanten van uw organisatie worden getroffen.

Zo heeft op dit moment van schrijven Renault een grote terugroepactie in Frankrijk lopen. Er blijkt iets mis te zijn met de ABS-systemen op de Clio.

Die ABS-systemen maakt Renault niet zelf. Dat heeft het bedrijf uitbesteed. Het is maar zeer de vraag of Renault de herstelkosten en de imagoschadekosten op de leverancier kan verhalen.

Renault lijdt de schade.

Organisaties die nalaten hun outsourcing effectief te besturen, zien en ervaren dat ze in hun eigen staart bijten. De terugkoppellus van teleurstellende prestaties naar teleurstellende bedrijfsresultaten werkt snel en effectief.

3. Bij afhankelijke afnemers van zorg die deze zorg niet zelf kunnen betalen

Particulieren die ontevreden zijn over de dienstverlening die zij via een zorgverzekeraar ontvangen, kunnen klagen bij die verzekeraar, maar tenzij zij zich politiek organiseren hebben ze nauwelijks invloed op het reilen en zeilen van die verzekeraar.

Hetzelfde geldt mutatis mutandis voor de invloed van deze particulieren op de overheid.

Bij overheidsinstellingen die zorg moeten dragen voor burgers is die terugkoppellus zo lang en zo traag dat het een decennium kan duren eer je dat als bestuurder op je bord krijgt.

En bovendien, er speelt nog iets anders. Daar waar bij bedrijfsvoeringsfuncties de belangen van uitbesteder en gebruiker tot op zekere hoogte op één lijn liggen, hoeft dat in de overheidssfeer niet zo te zijn.

Sterker nog, de belangen van de gebruiker (meer zorg) en die van de overheid (minder kosten) kunnen met elkaar conflicteren.

Regie en Demand Management taken uitbesteden werkt …

als er aan vier condities wordt voldaan:

  1. De afnemers van de uitbestede dienst hebben geen invloed op de organisatie van de uitbesteder.

  2. Het doel van het uitbestede werk is niet te scherp of specifiek, meer algemeen (in dit voorbeeld van de gemeentepolis is het doel: maatwerk leveren).

  3. Er is een expliciet financieel doel vastgesteld (dat doel kan bij deze innovatie in outsourcing eenvoudig worden bestuurd).

  4. Jullie bezitten een monopolie. Afnemers/klanten/gebruikers staan tegenover een monopolie en kunnen nergens anders naartoe om hun behoefte te vervullen.


Bij outsourcing van bedrijfsvoeringsfuncties zijn deze condities niet aan de orde. Je kunt maar beter zorgen voor effectief Demand Management.

Hoe je dat kunt doen? Kom naar de tweedaagse opleiding Regie en Demand Management en je leert alles wat je nodig hebt om een succes van die functie te maken.
-
Koos Overbeeke


Reageren? Een reactie of een aanvulling geven?

Klik hier en deel je ervaring :-)


Facebook Regie op Outsourcing





 


 

 

contactSlagkracht Management;dm opleiding

Consultancy, Opleidingen en Implementatie Service

voor Governance (Regie) en Demand Management

bij Outsourcing en SSC

 

Neem gerust vrijblijvend contact op voor meer informatie of bel even